กระทะเหล็กเป็นสนิมอันตรายไหม จัดการสนิมบนกระทะเหล็กยังไงดี 

กระทะเหล็กเป็นเครื่องครัวคู่ใจของหลายบ้านที่ชื่นชอบการทำอาหารที่ต้องการความร้อนสูงและสม่ำเสมอ แต่ปัญหาที่มักพบบ่อยคือการเกิดสนิม ทำให้เกิดความกังวลว่ากระทะเหล็กเป็นสนิมอันตรายไหมและควรจัดการอย่างไร การเกิดสนิมไม่ได้หมายความว่ากระทะใบนั้นหมดอายุการใช้งานเสมอไป บทความนี้ จะอธิบายถึงสาเหตุของการเกิดสนิม และวิธีฟื้นฟูสภาพกระทะให้กลับมาใช้งานได้เหมือนเดิม เพื่อให้เราปรุงอาหารได้อย่างมั่นใจ 

กระทะเหล็กขึ้นสนิมเกิดจากอะไร 

สนิมบนกระทะเหล็กเกิดจากปฏิกิริยาทางเคมีระหว่างธาตุเหล็ก ออกซิเจน และความชื้นในอากาศ ซึ่งเรียกว่าออกซิเดชัน กระบวนการนี้จะเกิดขึ้นได้เร็วขึ้นเมื่อมีปัจจัยเร่งบางอย่าง โดยส่วนใหญ่มักเกิดจากพฤติกรรมการใช้งานและการเก็บรักษาที่ไม่ถูกต้อง ดังนี้ 

การทิ้งคราบน้ำมันหรืออาหารในกระทะ 

หลังจากใช้งานหากเราไม่ล้างทำความสะอาดกระทะทันที คราบอาหารหรือเศษน้ำมันที่ตกค้างจะกักเก็บความชื้นไว้บนผิวหน้ากระทะ โดยเฉพาะอาหารที่มีฤทธิ์เป็นกรด เช่น ซอสมะเขือเทศหรือน้ำส้มสายชู จะเร่งกระบวนการเกิดสนิมให้เร็วขึ้น การปล่อยทิ้งไว้ข้ามคืนจึงเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ผิวเหล็กสัมผัสความชื้นเป็นเวลานานจนเกิดสนิมได้ง่าย 

การเก็บในที่ชื้นหรือมีความชื้นสูง 

สภาพแวดล้อมในการจัดเก็บมีผลโดยตรงต่ออายุการใช้งานของกระทะเหล็ก หากเก็บกระทะในบริเวณที่มีความชื้นสูง เช่น ใกล้อ่างล้างจาน หรือในตู้ที่อับชื้น แม้จะเช็ดกระทะแห้งแล้ว ไอน้ำในอากาศก็ยังสามารถทำปฏิกิริยากับผิวเหล็กได้ โดยเฉพาะในสภาพอากาศร้อนชื้น การเก็บในที่แห้งและโปร่งจึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อป้องกันการเกิดสนิม 

กระทะเหล็กไม่มีสารเคลือบผิว 

กระทะเหล็กโดยธรรมชาติจะไม่มีชั้นเคลือบกันติดสังเคราะห์เหมือนกระทะประเภทอื่น ผิวของมันคือเนื้อเหล็กโดยตรง ซึ่งต้องอาศัยการเคลือบน้ำมันเพื่อสร้างชั้นป้องกันตามธรรมชาติ หากชั้นเคลือบน้ำมันนี้บางลงหรือถูกล้างออกไประหว่างการใช้งานหรือทำความสะอาด ผิวเหล็กที่ปราศจากการป้องกันจะสัมผัสกับอากาศและความชื้นโดยตรง ทำให้เกิดสนิมได้ง่ายมาก 

กระทะเหล็กเป็นสนิมอันตรายไหม 

สำหรับคำถามที่ว่ากระทะเหล็กเป็นสนิมอันตรายไหมโดยทั่วไป สนิมเหล็ก (Iron Oxide) ในปริมาณเล็กน้อยที่อาจปนเปื้อนในอาหาร ไม่ได้ก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรงต่อสุขภาพ เนื่องจากธาตุเหล็กเป็นสิ่งที่ร่างกายต้องการ อย่างไรก็ตาม หากมีสนิมในปริมาณมากอาจส่งผลต่อรสชาติของอาหารให้ผิดเพี้ยนไป และการบริโภคสนิมสะสมมากเกินไปอาจทำให้รู้สึกไม่สบายท้องได้ จึงควรกำจัดสนิมออกก่อนนำกลับมาใช้งาน 

วิธีกำจัดคราบสนิมบนกระทะเหล็ก 

เมื่อพบสนิมบนกระทะเหล็กเราไม่จำเป็นต้องทิ้งกระทะใบนั้นไป มีหลายวิธีในการฟื้นฟูสภาพกระทะให้กลับมาสะอาดเหมือนใหม่ ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของสนิมที่เกิดขึ้น โดยสามารถเลือกใช้วัสดุที่มีในครัวเรือน หรือเครื่องมือขัดถูเฉพาะทางในการจัดการคราบสนิมเหล่านั้น 

ใช้เกลือและน้ำมะนาว 

วิธีนี้เหมาะสำหรับสนิมที่ไม่หนามาก โดยโรยเกลือเม็ดใหญ่ลงบนกระทะให้ทั่วบริเวณที่เป็นสนิม จากนั้นบีบน้ำมะนาวตามลงไป หรือใช้เปลือกมะนาวที่บีบน้ำแล้วขัดถู ความหยาบของเกลือจะช่วยขัดสนิมออก ส่วนกรดในน้ำมะนาวจะช่วยสลายคราบสนิม เมื่อขัดจนสนิมออกหมดแล้ว ให้ล้างน้ำให้สะอาดและเช็ดให้แห้งทันที

ใช้เบกกิ้งโซดาและน้ำมัน 

ผสมเบกกิ้งโซดากับน้ำเล็กน้อยให้เป็นเนื้อครีมข้น แล้วทาลงบนบริเวณที่เป็นสนิม ทิ้งไว้ประมาณ 15-30 นาที เบกกิ้งโซดาจะช่วยสลายคราบสกปรกและสนิมที่เกาะอยู่ จากนั้นใช้แปรงหรือฟองน้ำขัดออก ล้างให้สะอาด เช็ดให้แห้งสนิท บางสูตรอาจผสมน้ำมันพืชเล็กน้อยลงในเบกกิ้งโซดาเพื่อช่วยในการขัดและเคลือบผิวไปพร้อมกัน 

ใช้แปรงเหล็ก 

ในกรณีที่สนิมหนาและฝังแน่น การใช้แปรงขัดเหล็กหรือฝอยเหล็กเป็นวิธีที่ได้ผลดีที่สุดในการขจัดคราบสนิมออกอย่างหมดจด ใช้น้ำยาล้างจานเล็กน้อยร่วมกับการขัดถูแรง ๆ เพื่อกำจัดสนิมให้เกลี้ยง อย่างไรก็ตาม วิธีนี้จะขจัดชั้นเคลือบน้ำมันเดิมออกไปด้วย หลังจากการขัดและล้างสะอาดแล้ว จำเป็นต้องทำการเคลือบกระทะใหม่ทันทีก่อนใช้งาน 

การเคลือบกระทะด้วยน้ำมัน 

หลังจากกำจัดสนิมและทำความสะอาดกระทะเรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนที่ขาดไม่ได้คือการเคลือบกระทะโดยทาน้ำมันพืช เช่น น้ำมันคาโนลา หรือน้ำมันเมล็ดองุ่นบาง ๆ ให้ทั่วทั้งด้านในและด้านนอกของกระทะ จากนั้นนำไปตั้งไฟอ่อน ๆ หรือเข้าเตาอบประมาณ 1 ชั่วโมง ความร้อนจะทำให้น้ำมันสร้างชั้นโพลีเมอร์ป้องกันผิวเหล็กจากความชื้น 

ใช้สารเคมีขจัดสนิม 

หากวิธีธรรมชาติไม่ได้ผลสามารถใช้ผลิตภัณฑ์ขจัดสนิมที่มีจำหน่ายทั่วไปได้ อย่างไรก็ตาม ต้องใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษในการเลือกผลิตภัณฑ์ที่ปลอดภัยสำหรับภาชนะสัมผัสอาหาร ควรอ่านฉลากและปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด หลังใช้สารเคมีต้องล้างกระทะให้สะอาดหมดจดหลาย ๆ ครั้ง เพื่อไม่ให้มีสารตกค้างก่อนนำไปประกอบอาหาร 

กระทะเหล็กที่ขึ้นสนิมสามารถฟื้นฟูให้กลับมาใช้งานได้ตามปกติ การดูแลรักษาที่ถูกต้องหลังใช้งานและการเก็บในที่แห้งจะช่วยยืดอายุการใช้งาน Tecnoplus มีเครื่องครัวทั้งเตาไฟฟ้าและเตาแก๊สที่ให้ความร้อนคงที่สำหรับการเคลือบกระทะ ปลอดภัยแข็งแรง ใช้ได้ยาวนาน รวมถึงเครื่องดูดควันและเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่น ๆ ที่ช่วยให้การทำครัวสะดวกสบายยิ่งขึ้น