ประเภทและขนาดแก้วไวน์ เลือกให้เหมาะกับไวน์แต่ละชนิด

ขนาดแก้วไวน์และรูปทรงของแก้วเป็นรายละเอียดเล็ก ๆ ที่หลายคนมองข้าม ทั้งที่แก้วแต่ละแบบถูกออกแบบมาเพื่อช่วยส่งกลิ่นและรสของไวน์แต่ละชนิดออกมาได้ต่างกัน ถ้าเคยสงสัยว่าแก้วไวน์มีกี่แบบ และทำไมแก้วไวน์แดงถึงใหญ่กว่าแก้วไวน์ขาว บทความนี้รวบรวมคำตอบไว้ให้แล้ว ตั้งแต่ส่วนประกอบของแก้ว ประเภทแก้วไวน์ ไปจนถึงวิธีเลือกและดูแลให้ใช้งานได้นาน

ส่วนประกอบของแก้วไวน์

ก่อนจะไปดูว่าแก้วแต่ละแบบต่างกันอย่างไร ลองทำความรู้จักส่วนประกอบหลักของแก้วไวน์กันก่อน เพราะทุกส่วนมีหน้าที่ของตัวเอง และเป็นเกณฑ์ที่เราจะใช้เปรียบเทียบแก้วแต่ละประเภทในหัวข้อถัดไป

• ขอบแก้ว (Rim): ส่วนบนสุดที่สัมผัสริมฝีปาก ขอบที่บางและเรียบช่วยให้ไวน์ไหลเข้าปากได้นุ่มนวล ไม่มีขอบหนาสะดุดระหว่างทาง
• ตัวแก้ว (Bowl): ส่วนที่รองรับไวน์ ความกว้างของตัวแก้วกำหนดว่าไวน์จะสัมผัสอากาศมากหรือน้อย ซึ่งส่งผลต่อการคลายกลิ่น
• ก้านแก้ว (Stem): ส่วนที่ใช้จับ ช่วยให้มือไม่ไปสัมผัสตัวแก้วโดยตรง อุณหภูมิของไวน์จึงไม่เปลี่ยนเร็วจากความร้อนของมือ
• ฐานแก้ว (Base): ส่วนล่างสุดที่ช่วยให้แก้วตั้งได้มั่นคง ไม่ล้มง่ายเวลาวางบนโต๊ะ

เมื่อเข้าใจหน้าที่ของแต่ละส่วนแล้ว จะเห็นว่า ความต่างของแก้วไวน์ส่วนใหญ่อยู่ที่ตัวแก้วและขอบแก้ว ซึ่งเป็นตัวกำหนดว่าแก้วใบนั้นเหมาะกับไวน์แบบไหน

แก้วไวน์ 5 ประเภทและการใช้งาน

แก้วไวน์มีหลายแบบตามชนิดไวน์ที่ใช้เสิร์ฟ แต่ถ้าแบ่งตามการใช้งานหลัก ๆ จะแบ่งได้ 5 ประเภท ซึ่งครอบคลุมไวน์เกือบทุกสไตล์ ใครที่อยากรู้จักไวน์แต่ละแบบก่อนเลือกแก้ว ลองอ่านเรื่องไวน์แต่ละชนิดประกอบไปด้วยจะเห็นภาพชัดขึ้น

1. แก้วไวน์แดง

แก้วไวน์แดงมีตัวแก้วกว้างและใหญ่ที่สุดในบรรดาแก้วไวน์ทั้งหมด เพราะไวน์แดงมักมีกลิ่นซับซ้อนและมีแทนนินซึ่งให้ความรู้สึกฝาดในปาก ตัวแก้วที่กว้างช่วยให้ไวน์สัมผัสอากาศได้มาก กลิ่นจึงคลายตัวออกมาได้เต็มที่ แก้วไวน์แดงที่พบบ่อยมี 2 แบบ คือทรงบอร์โดซ์ (Bordeaux) ที่สูงและปากแคบลงเล็กน้อย และทรงเบอร์กันดี (Burgundy) ที่ตัวแก้วป่องกว้างเหมือนลูกโป่ง

2. แก้วไวน์ขาว

แก้วไวน์ขาวมีตัวแก้วเล็กและเรียวกว่าแก้วไวน์แดง เหตุผลหลักคือไวน์ขาวนิยมเสิร์ฟแบบเย็น ตัวแก้วที่เล็กลงช่วยให้ไวน์สัมผัสอากาศน้อยกว่า อุณหภูมิจึงเปลี่ยนช้ากว่า และยังช่วยเก็บกลิ่นหอมแนวผลไม้และดอกไม้ให้รวมอยู่ใกล้ปากแก้ว

3. แก้วไวน์โรเซ่

ไวน์โรเซ่มีสไตล์อยู่ระหว่างไวน์แดงและไวน์ขาว แก้วที่ใช้จึงมักมีขนาดใกล้เคียงแก้วไวน์ขาว บางแบบมีขอบแก้วบานออกเล็กน้อยเพื่อให้ไวน์ไหลไปที่ปลายลิ้นก่อน ถ้าที่บ้านไม่มีแก้วโรเซ่โดยเฉพาะ การใช้แก้วไวน์ขาวแทนก็ทำได้โดยไม่ต้องกังวล

4. แก้วสปาร์กลิงไวน์และแชมเปญ

แก้วสำหรับไวน์มีฟองที่คุ้นตากันดีคือแก้วทรงฟลูต (Flute) ซึ่งมีตัวแก้วสูง แคบ และยาว รูปทรงนี้ช่วยลดพื้นที่ผิวที่สัมผัสอากาศ ฟองจึงคงอยู่ได้นานและลอยขึ้นเป็นสายสวยงาม นอกจากนี้ยังมีแก้วทรงทิวลิป (Tulip) ที่ตัวแก้วป่องตรงกลางแล้วสอบเข้าที่ปาก ช่วยให้ได้กลิ่นชัดขึ้นโดยยังเก็บฟองไว้ได้ดี

5. แก้วไวน์หวาน

ไวน์หวาน (Dessert Wine) และไวน์เสริมแอลกอฮอล์อย่างพอร์ตหรือเชอร์รี มักเสิร์ฟในปริมาณน้อย แก้วจึงมีขนาดเล็กที่สุด ปากแก้วแคบช่วยให้กลิ่นหวานเข้มข้นรวมตัวอยู่ใกล้จมูก และไม่ทำให้ความหวานเด่นจนเกินไป

ขนาดและรูปทรงแก้วไวน์แต่ละแบบ

เมื่อรู้จักประเภทแก้วแล้ว คำถามต่อมาคือแต่ละแบบมีขนาดเท่าไร เราได้สรุปความจุโดยประมาณของแก้วแต่ละแบบ ตัวเลขจริงจะต่างกันไปตามผู้ผลิตและรุ่น จึงควรใช้เป็นแนวทางในการเปรียบเทียบมากกว่าค่าตายตัว

แก้วทรงใหญ่สำหรับไวน์แดง

แก้วไวน์แดงทรงบอร์โดซ์มีตัวแก้วสูงและกว้าง เหมาะกับไวน์แดงที่มีบอดี้หนักและแทนนินเข้ม ส่วนทรงเบอร์กันดีมีตัวแก้วกว้างกว่า เหมาะกับไวน์แดงที่กลิ่นละเอียดอ่อน เพราะพื้นที่ผิวที่มากขึ้นช่วยให้กลิ่นค่อย ๆ คลายออกมาได้ดี

แก้วทรงเพรียวสำหรับไวน์ขาว

แก้วไวน์ขาวมีรูปทรงเหมือนตัว U ที่ยืดยาวขึ้น ขนาดเล็กกว่าแก้วไวน์แดงชัดเจน รูปทรงเพรียวช่วยรักษาความเย็นของไวน์ และช่วยให้กลิ่นสดชื่นไม่กระจายหายไปเร็วเกินไป

แก้วทรงสูงสำหรับไวน์มีฟอง

แก้วทรงฟลูตมีความสูงเป็นจุดเด่น แต่ความจุไม่มาก จุดประสงค์หลักคือการเก็บฟองให้อยู่ได้นาน หากต้องการรับกลิ่นมากขึ้น แก้วทรงทิวลิปหรือแก้วไวน์ขาวก็ใช้กับไวน์มีฟองได้เช่นกัน

แก้วขนาดเล็กสำหรับไวน์หวาน

แก้วไวน์หวานมีขนาดเล็กเพราะไวน์ชนิดนี้มีรสเข้มข้นและมักเสิร์ฟทีละน้อย ปากแก้วที่แคบช่วยควบคุมกลิ่นให้รวมอยู่ที่เดียว ทำให้รับรู้รายละเอียดของกลิ่นได้ชัดขึ้น

แก้วไวน์อเนกประสงค์

แก้วอเนกประสงค์ (Universal Glass) ออกแบบให้มีขนาดอยู่ระหว่างแก้วไวน์แดงและแก้วไวน์ขาว จึงใช้กับไวน์ได้หลายชนิดในใบเดียว เป็นทางเลือกที่ช่วยประหยัดพื้นที่จัดเก็บ เหมาะกับบ้านที่ไม่อยากมีแก้วหลายแบบ

วิธีเลือกแก้วไวน์ให้เหมาะกับการใช้งาน

การเลือกแก้วไวน์ไม่จำเป็นต้องซื้อครบทุกแบบตั้งแต่แรก สิ่งสำคัญคือดูว่าเราใช้งานแบบไหนบ่อยที่สุด แล้วค่อยพิจารณารายละเอียดของแก้วอีก 3 ข้อด้านล่างนี้ เพื่อให้ได้แก้วที่ใช้งานได้จริงและคุ้มค่า

เลือกตามชนิดไวน์

เริ่มจากสำรวจว่าในบ้านมีไวน์ชนิดไหนเป็นหลัก ถ้าส่วนใหญ่เป็นไวน์แดง การมีแก้วไวน์แดงสักชุดก็เพียงพอ ถ้ามีไวน์หลายชนิดสลับกันไป แก้วอเนกประสงค์จะช่วยให้ใช้งานได้ยืดหยุ่นกว่า แล้วค่อยเพิ่มแก้วเฉพาะทางในภายหลังเมื่อรู้ความต้องการของตัวเองชัดขึ้น

พิจารณาความใสและขอบแก้ว

แก้วที่ใสและไม่มีลวดลายช่วยให้มองเห็นสีของไวน์ได้ชัดเจน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการชิมไวน์ ส่วนขอบแก้วควรบางและเรียบ เพราะช่วยให้ไวน์ไหลเข้าปากได้นุ่มนวลกว่าขอบที่หนา แก้วคริสตัลมักทำขอบได้บางกว่าแก้วทั่วไป แต่ก็ต้องดูแลอย่างระมัดระวังมากกว่าเช่นกัน

เลือกก้านแก้วที่จับถนัดมือ

ก้านแก้วที่ยาวพอดีมือช่วยให้จับได้มั่นคงโดยไม่ต้องสัมผัสตัวแก้ว อุณหภูมิของไวน์จึงคงที่ได้นานกว่า ใครที่อยากจับแก้วให้ถูกวิธี ลองอ่านเรื่องวิธีจับแก้วไวน์เพิ่มเติมได้ ส่วนแก้วไร้ก้าน (Stemless) ก็เป็นอีกตัวเลือกที่วางมั่นคงและเก็บง่าย เหมาะกับการใช้งานแบบสบาย ๆ ที่บ้าน

วิธีดูแลก็บรักษาแก้วไวน์

แก้วไวน์ส่วนใหญ่บางและเปราะกว่าแก้วน้ำทั่วไป การดูแลอย่างถูกวิธีจะช่วยให้แก้วใสสะอาด ไม่มีกลิ่นติดค้าง และใช้งานได้นานขึ้น ลองนำวิธีง่าย ๆ เหล่านี้ไปปรับใช้กัน

• ล้างด้วยน้ำอุ่นทันทีหลังใช้: ช่วยไม่ให้คราบไวน์แห้งติดแก้ว ใช้น้ำยาล้างจานเพียงเล็กน้อยเพราะกลิ่นน้ำยาอาจติดแก้วได้
• จับที่ตัวแก้วขณะล้าง: ไม่ควรจับฐานแล้วบิดตัวแก้ว เพราะก้านแก้วเป็นจุดที่เปราะและหักได้ง่าย
• เช็ดด้วยผ้าไมโครไฟเบอร์: ช่วยลดคราบน้ำและรอยขุ่นบนผิวแก้ว ทำให้แก้วกลับมาใสอีกครั้ง
• คว่ำให้แห้งก่อนเก็บ: ช่วยไม่ให้มีน้ำขังภายในแก้ว จากนั้นเก็บในตู้ที่ไม่มีกลิ่นอับ และไม่วางแก้วซ้อนกัน
• ตรวจสอบก่อนใช้เครื่องล้างจาน: แก้วบางรุ่นระบุว่าใช้กับเครื่องล้างจานได้ แต่แก้วคริสตัลหรือแก้วขอบบางควรล้างด้วยมือ

คำแนะนำการเก็บรักษาไวน์จาก Tecnoplus

ไม่ว่าจะเลือกแก้วได้ตรงกับชนิดไวน์แค่ไหน แต่ถ้าไวน์ถูกเก็บในที่ร้อนหรืออุณหภูมิแกว่งไปมา กลิ่นและรสของไวน์ก็อาจเปลี่ยนไปจากเดิม อากาศเมืองไทยที่ร้อนเกือบทั้งปีทำให้การวางขวดไว้บนชั้นในห้องทั่วไปไม่ค่อยเหมาะนัก ส่วนตู้เย็นในบ้านก็มักเย็นเกินไปและมีการเปิดปิดบ่อย ซึ่ง Tecnoplus มีให้เลือกหลายรุ่น ขนาดกะทัดรัดเหมาะกับบ้านหรือคอนโดที่มีพื้นที่จำกัด ประสิทธิภาพจริงขึ้นอยู่กับรุ่น สภาพการติดตั้ง และลักษณะการใช้งานของแต่ละบ้าน ดูรุ่นอื่น ๆ เพิ่มเติมได้ที่หน้าตู้แช่ไวน์ ของ Tecnoplus

สรุป

ขนาดแก้วไวน์และรูปทรงแก้วถูกออกแบบมาให้สอดคล้องกับลักษณะของไวน์แต่ละชนิด แก้วไวน์แดงกว้างเพื่อให้กลิ่นคลายตัว แก้วไวน์ขาวเพรียวเพื่อรักษาความเย็น แก้วไวน์มีฟองสูงแคบเพื่อเก็บฟอง และแก้วไวน์หวานเล็กเพื่อรวมกลิ่นให้ชัด ส่วนใครที่ยังไม่อยากมีแก้วหลายแบบ แก้วอเนกประสงค์ก็ช่วยให้เริ่มต้นได้ง่ายขึ้น เมื่อดูแลแก้วได้ถูกวิธีแล้ว ลองให้ตู้แช่ไวน์จาก Tecnoplus เป็นผู้ช่วยดูแลอุณหภูมิของไวน์ที่เก็บไว้ในบ้าน

FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับแก้วไวน์

แก้วไวน์แดงกับแก้วไวน์ขาวใช้แทนกันได้ไหม

ใช้แทนกันได้ แต่กลิ่นและความรู้สึกเวลาชิมอาจต่างไปจากเดิมบ้าง เช่น ไวน์ขาวในแก้วไวน์แดงจะอุ่นขึ้นเร็วกว่า ส่วนไวน์แดงในแก้วไวน์ขาวอาจคลายกลิ่นได้ไม่เต็มที่ ถ้าอยากใช้แก้วใบเดียวกับไวน์หลายชนิด แก้วอเนกประสงค์จะเหมาะกว่า

แก้วไวน์ควรมีขนาดเท่าไร

ขึ้นอยู่กับชนิดไวน์ที่ใช้ โดยทั่วไปแก้วไวน์แดงมีขนาดใหญ่ที่สุด รองลงมาคือแก้วไวน์ขาว แก้วสปาร์กลิงไวน์ และแก้วไวน์หวานตามลำดับ ความจุจริงจะต่างกันตามผู้ผลิต ควรดูจากรูปทรงและการใช้งานประกอบกัน ไม่ใช่ดูที่ตัวเลขอย่างเดียว

มือใหม่ควรเลือกแก้วไวน์แบบไหนดี

สำหรับมือใหม่ แก้วไวน์อเนกประสงค์เป็นจุดเริ่มต้นที่เหมาะ เพราะใช้ได้กับไวน์หลายชนิด ควรเลือกแก้วที่ใส ขอบบาง และมีก้านยาวพอดีมือ เมื่อรู้แล้วว่าชอบไวน์สไตล์ไหนเป็นพิเศษ ค่อยเพิ่มแก้วเฉพาะทางทีหลังก็ได้